سازههای بتنی و فولادی به عنوان سرمایههای ملی و زیرساختهای اصلی توسعه شهری، همواره در معرض آسیبهای ناشی از عوامل محیطی، بارگذاریهای خارج از پیشبینی و فرسودگی ناشی از گذشت زمان قرار دارند.
فهرست تیترها
شرکت مهندسان مشاور آرمان بنای اشراق به عنوان یکی از پیشگامان عرصه خدمات فنی و مهندسی، با بهرهگیری از نیروهای متخصص و مجرب و با تکیه بر گواهینامههای معتبر نظیر ISO 9001، همواره رویکردی علمی و نوآورانه در زمینه مقاومسازی و ترمیم سازهها داشته است.
در این گزارش، به بررسی جامع و تخصصی طرحهای تعمیر و مقاومسازی سازههای بتنی و فولادی با هدف افزایش ایمنی، دوام و بهرهوری اقتصادی میپردازیم.
تحلیل آسیبهای سازهای؛ گام نخست در ترمیم تخصصی
عملیات ترمیم و تعمیر، پیش از هر اقدامی، نیازمند شناخت دقیق و کارشناسی شده از عوامل تخریب و نوع آسیبهاست. تجربه پروژههای متعدد آرمان بنای اشراق نشان میدهد که مهمترین عوامل تخریب سازههای بتنی را میتوان به دستههای زیر تفکیک کرد :
♦ حملات شیمیایی و خوردگی: نفوذ یونهای کلرید (به ویژه در مناطق دریایی و مرطوب) و حملات سولفاتی از جمله مهمترین تهدیدات برای آرماتورهای درون بتن است. کلریدها با تخریب لایه محافظ غیرفعال اطراف میلگرد، فرآیند خوردگی الکتروشیمیایی را تسریع میکنند که نتیجه آن ترکخوردگی و پوسته شدن بتن است . همچنین واکنش قلیایی-سیلیسی سنگدانهها (ASR) و کربناته شدن بتن از دیگر عوامل شیمیایی مخرب محسوب میشوند که با کاهش pH محیط، بستر را برای خوردگی فراهم میآورند .
♦ خطاهای طراحی و اجرایی: استفاده از استانداردهای نامناسب، مشخصات فنی غلط، کیفیت پایین بتنریزی (ایجاد پدیده لانه زنبوری)، آب انداختگی، تراکم ناکافی و عملآوری نامناسب از جمله اشتباهات رایج در پروژههای ساختمانی است که منجر به کاهش چشمگیر دوام و عمر مفید سازه میشود .
♦ بارگذاری و فرسودگی فیزیکی: بارهای بیش از ظرفیت، بارهای تکراری (خستگی)، ضربه، سایش و تغییرات شدید دما از عوامل فیزیکی هستند که به مرور زمان منجر به ایجاد ترک، جمعشدگی، جداشدگی و لهیدگی در المانهای سازهای میشوند .
راهکارهای نوین و کاربردی ترمیم و مقاومسازی
گروه تخصصی آرمان بنای اشراق، با اتکا به دانش روز و بهکارگیری مصالح پیشرفته، برنامههای تعمیر و بهسازی را در چهار فاز اصلی ارزیابی، طراحی، تأمین مصالح و اجرا دنبال میکند . روشهای مورد استفاده در این شرکت به دو دسته کلی سازههای بتنی و فولادی تقسیم میشود:
الف) روشهای ترمیم و مقاومسازی سازههای بتنی: انتخاب روش مناسب ترمیم و بهسازی سازههای بتنی، تأثیر مستقیمی بر دوام، ایمنی و صرفهی اقتصادی پروژه دارد. در ادامه، راهکارهای نوین و تخصصی این حوزه ارائه میشود.
… ژاکت بتنی: در این روش، با افزایش سطح مقطع ستونها و تیرها از طریق قالببندی و بتنریزی مجدد (همراه با آرماتورگذاری اضافی)، ظرفیت باربری محوری، خمشی و برشی عضو به طور قابل توجهی افزایش مییابد. این روش علاوه بر افزایش مقاومت، شکلپذیری و سختی سازه را نیز بهبود میبخشد .
… ژاکت فولادی: روشی سریعاجرا و با وزن کمتر نسبت به ژاکت بتنی که با استفاده از نبشی، ورق یا قابهای فلزی در اطراف عضو بتنآرمه انجام میشود. این روش برای افزایش مقاومت برشی و محصورشدگی هسته بتنی بسیار مؤثر است .
√ استفاده از مصالح کامپوزیتی (FRP): فناوری استفاده از ورقها و نوارهای پلیمری تقویتشده با الیاف (الیاف کربن، شیشه یا آرامید) به عنوان یکی از مدرنترین و کارآمدترین روشهای مقاومسازی در آرمان بنای اشراق به کار گرفته میشود . از مهمترین مزایای این روش میتوان به وزن بسیار پایین، مقاومت کششی بالا، نصب آسان و سریع، مقاومت فوقالعاده در برابر خوردگی و عدم تأثیر منفی بر معماری ساختمان اشاره کرد . کاربرد اصلی آن در افزایش ظرفیت برشی، خمشی و محصورشدگی ستونها برای افزایش شکلپذیری در برابر زلزله است .پ
√ ترمیم موضعی و لکهگیری: برای رفع عیوب سطحی مانند ترکهای مویی، حفرهها و نواحی کرمو، از ملاتهای ترمیمی پلیمری و اپوکسی استفاده میشود. انتخاب نوع ملات (بر پایه سیمانی، اپوکسی یا لاتکس) بر اساس شرایط محیطی و عمق آسیب توسط کارشناسان شرکت تعیین میشود . در صورت وجود ترکهای فعال، تزریق رزینهای اپوکسی تحت فشار برای پر کردن خلأها و چسباندن مجدد قطعات انجام میشود.
ب) راهکارهای مقاومسازی سازههای فولادی: سازههای فولادی با وجود مزایای فراوان، در برابر عواملی همچون خوردگی، کمانش و بارهای بهروز شده نیازمند بهسازی و تقویت هستند. در ادامه، مهمترین روشهای مقاومسازی این سازهها بررسی میشود.
_ افزایش سطح مقطع: در این روش، با اضافه کردن ورقهای فولادی به بالها و جان تیرها و ستونها (با استفاده از جوش یا پیچ و مهره)، ظرفیت باربری المان افزایش مییابد .
_ مقاومسازی اتصالات: با توجه به اهمیت حیاتی اتصالات در رفتار لرزهای سازههای فولادی، تقویت ناحیه اتصال تیر به ستون با استفاده از ورقهای مثلثی (گاستپلیت) یا نبشیهای تقویتی انجام میشود تا از تمرکز تنش و شکست ترد جلوگیری شود .
_ افزایش سیستمهای باربر جانبی: افزودن بادبندهای هممحور یا برونمحور و همچنین ایجاد دیوار برشی فولادی از جمله راهکارهای اصلی برای افزایش سختی و مقاومت ساختمان در برابر نیروهای جانبی ناشی از باد و زلزله است. در ساختمانهای قدیمی که تغییر کاربری دادهاند، این روش بسیار متداول است .
جمعبندی و چشمانداز
اهمیت ترمیم و تعمیر سازهها، فراتر از یک اقدام فنی، یک ضرورت اقتصادی و اجتماعی است. همانگونه که یافتههای پژوهشی نشان میدهد، مداخله بهموقع و اصولی در فرآیند تعمیر و مقاومسازی، میتواند هزینههای چرخه عمر سازه را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و از تخریب و ساخت مجدد پرهزینه جلوگیری کند .
شرکت مهندسان مشاور آرمان بنای اشراق با در اختیار داشتن گواهینامههای صلاحیت از سازمان مدیریت و برنامهریزی و نظام مهندسی، متعهد به ارائه خدماتی فراتر از استانداردهای روز صنعت ساختمان است .
تلفیق دانش بومی و فناوریهای نوین، همراه با مدیریت کیفی مبتنی بر استانداردهای بینالمللی، این شرکت را به گزینهای مطمئن برای کارفرمایان و سرمایهگذاران در راستای افزایش عمر مفید و بهرهبرداری ایمن از سرمایههای ملی تبدیل کرده است.
پرسش و پاسخ متداول
_ اگر ساختمان در منطقه زلزلهخیز باشد، کدام روش ارجح است؟
ترکیب ژاکت فولادی برای ستونها + بادبند برونمحور برای قابها و استفاده از FRP برای افزایش شکلپذیری، بهترین عملکرد لرزهای را ارائه میدهد.
_ آیا طرح ترمیم نیاز به تأیید شهرداری دارد؟
بله، هرگونه تغییر در سیستم سازهای یا افزایش بار، نیاز به استعلام و تأیید از شهرداری و سازمان نظام مهندسی دارد.
_ هزینههای اصلی در یک طرح ترمیم چیست؟
سه بخش اصلی: آسیبشناسی و آزمایشات (حدود ۱۰٪)، تأمین مصالح ویژه (تا ۴۰٪)، و دستمزد اجرا و نظارت (۵۰٪ باقیمانده).