پدافند غیرعامل شامل مجموعه اقداماتی است که بدون نیاز به تجهیزات نظامی، با طراحی و انتخاب مواد و فناوری مناسب، اثرات تهدیدات را کاهش میدهد.
ساخت و ساز هوشمند فراتر از زیبایی و کارآمدی معماری، به یکی از مهمترین نیازهای امنیت ملی و شهری تبدیل شده است. رعایت پدافند غیرعامل در طراحی و اجرای پروژههای ساختمانی، تضمینکننده ایمنی ساکنان و کاهش آسیبهای احتمالی در شرایط بحران است.
لیست مطالب
در عصر کنونی که تهدیدات طبیعی، سایبری و انسانی روزبهروز پیچیدهتر میشوند، شرکت مهندسین مشاور آرمان بنای اشراق با تمرکز بر ادغام فناوریهای هوشمند در ساخت و ساز، گامهای بلندی در جهت رعایت اصول پدافند غیرعامل برداشته است.
این شرکت، که از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرده و از سال ۱۳۹۸ عضو رسمی انجمن مهندسان مشاور ایران است، با بهرهگیری از متخصصان جوان و باتجربه، پروژههای متعددی را در زمینه طراحی و نظارت بر سازههای مقاوم و هوشمند اجرا کرده است.
مدیرعامل شرکت در گفتوگویی اختصاصی با رسانهها تأکید کرد که ساخت و ساز هوشمند نه تنها کارایی و پایداری را افزایش میدهد، بلکه با رعایت پدافند غیرعامل، امنیت ملی و ایمنی شهروندان را تضمین میکند.
مفهوم ساخت و ساز هوشمند با رویکرد پدافند غیرعامل
ساخت و ساز هوشمند به معنای استفاده از فناوریهایی مانند اینترنت اشیاء (IoT)، هوش مصنوعی (AI)، سیستمهای مدیریت انرژی هوشمند و سنسورهای پیشرفته برای بهینهسازی مصرف منابع، افزایش کارایی و بهبود کیفیت زندگی در ساختمانها است.
با این حال، بدون رعایت اصول پدافند غیرعامل، این فناوریها میتوانند به نقاط ضعفی تبدیل شوند که دشمنان یا بلایای طبیعی از آنها سوءاستفاده کنند.
پدافند غیرعامل، که بر اساس سیاستهای کلان نظام جمهوری اسلامی ایران تعریف شده، شامل اقداماتی غیرنظامی برای کاهش آسیبپذیری سازهها در برابر تهدیدات است. این اقدامات شامل طراحی ساختمانهای مقاوم در برابر زلزله، سیل، حملات سایبری و حتی تهدیدات زیستی میشود.
بر اساس تحقیقات اخیر، هوشمندسازی ساختمانها بدون توجه به پدافند غیرعامل میتواند منجر به آسیبهای جدی شود. برای مثال، در شهرهای هوشمند، استفاده از دوربینهای نظارتی و نقشههای سهبعدی بدون لایههای امنیتی، ریسک نفوذ سایبری را افزایش میدهد.
در مقابل، رویکرد پدافندمحور شامل اولویتبندی تجهیزات هوشمند مانند سیستمهای تشخیص خودکار تهدید، مصالح هوشمند مقاوم در برابر انفجار و سیستمهای پشتیبان انرژی تجدیدپذیر است که حتی در شرایط بحران، عملکرد ساختمان را حفظ میکنند.
نقش شرکت آرمان بنای اشراق در این حوزه
شرکت آرمان بنای اشراق، مستقر در زنجان، با دارا بودن گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ از سال ۲۰۱۷، در زمینههای طراحی شهری، مقاومسازی سازهها و پدافند غیرعامل تخصص دارد. این شرکت تاکنون پروژههایی مانند طراحی ورزشگاه ۱۵۰۰۰ نفری زنجان و استخر کوثر را با تمرکز بر اصول پدافند غیرعامل اجرا کرده است.
مهندس یوسفیه در این باره میگوید: «ما باور داریم که ساخت و ساز هوشمند باید سپر دفاعی کشور باشد. در پروژههایمان، از مصالح هوشمند برای ایجاد سیستمهای پدافندی استفاده میکنیم که بدون نیاز به نیروی انسانی، انرژی را تأمین و تهدیدات را دفع کنند.»
یکی از دستاوردهای برجسته شرکت، توسعه مدلهایی برای هوشمندسازی مدارس و ساختمانهای عمومی است. بر اساس گزارشها، ساخت پناهگاههای هوشمند در مدارس، متناسب با تهدیدات نوین مانند حملات سایبری یا بلایای طبیعی، ضروری است و شرکت آرمان بنای اشراق در این زمینه پیشنهادهایی برای بهروزرسانی الزامات قانونی ارائه داده است.
همچنین، در حوزه شهری، شرکت بر هوشمندسازی بدون آسیبپذیری تأکید دارد و هشدار میدهد که عدم رعایت پدافند غیرعامل در شهرهای هوشمند میتواند بحرانهای مدیریتی ایجاد کند.
اهمیت و مزایای این رویکرد
رعایت پدافند غیرعامل در ساخت و ساز هوشمند مزایای متعددی دارد:
- کاهش خسارات بحرانها: ساختمانهای هوشمند با سیستمهای پشتیبان، در زمان قطع برق یا حملات، عملکرد خود را حفظ میکنند.
- بهینهسازی انرژی: استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و صرفهجویی در مصرف، بخشی از پدافند غیرعامل است که پایداری را افزایش میدهد.
- امنیت سایبری: هوشمندسازی با لایههای حفاظتی، ریسک نفوذ به سیستمهای شهری را کاهش میدهد.
- تابآوری ملی: در سطح کلان، این رویکرد به ساخت شهرهایی مقاوم کمک میکند که حتی در بحرانها، خدمات حیاتی را ارائه دهند.
چشمانداز آینده
شرکت آرمان بنای اشراق برنامههایی برای گسترش فعالیتهای خود در سطح ملی دارد و با همکاری نهادهایی مانند وزارت نفت و آموزش و پرورش، به سمت هوشمندسازی پدافندمحور حرکت میکند. مهندس یوسفیه تأکید کرد: «آینده ساخت و ساز در ایران، هوشمند و ایمن خواهد بود. ما متعهد هستیم تا با نوآوری، امنیت کشور را تقویت کنیم.»
این شرکت دعوت میکند از علاقهمندان و سرمایهگذاران برای همکاری در پروژههای نوین، با دفتر مرکزی در زنجان تماس بگیرند (تلفن: ۰۲۴-۳۳۴۷۴۱۷۵). برای اطلاعات بیشتر، به وبسایت رسمی شرکت به آدرس armanbana.ir مراجعه کنید.
پرسش و پاسخ متداول
چه استانداردهای بینالمللی با پدافند غیرعامل ایران قابل مقایسه است؟
استانداردهای FEMA (آمریکا)، اصول Civil Defense اروپا، و استانداردهای حفاظت زیرساختهای حیاتی در اسرائیل و سنگاپور.
چگونه میتوان فریب (deception) را در معماری مدرن به کار برد؟
ایجاد ورودیهای کاذب، نماهای گمراهکننده، تغییر کاربری ظاهری بخشها و استفاده از آینهها یا الگوهای بصری پیچیده.
آیا ساختمانهای هوشمند پدافندمحور میتوانند در برابر EMP (پالس الکترومغناطیسی) مقاوم باشند؟
بله؛ با استفاده از محافظت فارادی، کابلکشی screened، تجهیزات نظامیگرید و سیستمهای پشتیبان غیرالکترونیکی.
مزایای اقتصادی رعایت پدافند غیرعامل در پروژههای بزرگ چیست؟
کاهش بیمهنامه، افزایش ارزش ملک، کاهش هزینههای تعمیر پس از بحران و جذب سرمایهگذاری خارجی به دلیل تابآوری بالا.