موفقیت یا شکست پروژه های ساختمانی وابستگی زیادی به قابلیت های مدیر پروژه دارد و از این رو، توجه به مهارت های لازم برای مدیر پروژه در حین استخدام وی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. تحقیقات نشان می دهد در 80 درصد موارد، شکست پروژهها به نقاط ضعفی همچون نداشتن مهارت رهبری، ضعف کار گروهی، نداشتن مهارت حل مسئله و ضعف ارتباطات پروژه باز می گردد. این ضعف ها به کاهش کیفیت اجرا، افزایش اتلاف مصالح، کاهش راندمان پروژه، کاهش سطح ایمنی کارگاه و بروز دعاوی مالی در پروژهها منجر می گردد.
آنچه در این مقاله میخوانیم
یک مدیر پروژه برای ساخت یک ساختمان، باید برنامهای دقیق برای تهیه مصالح ساختمانی (مثل سیمان، آهن، آجر)، استخدام نیروی کار ماهر (آجرکار، بنّا، برقکار)، اجاره تجهیزات سنگین (بیل مکانیکی، جرثقیل) و تعیین زمانبندی هر مرحله از ساخت (فونداسیون، اسکلت، نازک کاری) داشته باشد. این برنامهریزی دقیق، تضمین میکند که پروژه به موقع و با کمترین هزینه به پایان برسد.
مدیر پروژه کیست؟
مدیر پروژه یا همان Project manager به فردی گفته میشود که مسئولیت مدیریت پروژه در یک تیم را به عهده گرفته است. این فرد وظیفه دارد تا شش عنصر زمان، هزینه، کیفیت، ریسک، منابع و کلیت پروژه را برای پیشبرد و انجام پروژه، مدیریت و برنامهریزی کند.
در پروژههای عظیم و تیمهای بزرگ، مسئولیت مدیریت پروژه بر عهدهی چند نفر خواهد بود. بهعنوان مثال هر فرد وظیفه خواهد داشت تا هر یک از عناصر زمان، هزینه، کیفیت انجام پروژه و غیره را بهطور مجزا رهبری کند. در این حالت مدیریت هزینه و بودجه، فرد مجزایی خواهد بود.
شرح وظایف مدیر پروژه عمرانی در نظارت و مدیریت بر انجام پروژه، برنامهریزی، دریافت بودجه و مجوزهای ضروری، خلاصه میشود. در این شاخه، مدیر پروژه باید لیسانس مهندسی عمران داشته باشد و در شاخههای مختلف مهارتهای مربوط به مدیر پروژه، تسلط کافی کسب نموده باشد.
مهارتهای لازم مدیر پروژه عمرانی
از جمله مهارت های لازم برای مدیر پروژه که در تحقیقات مختلف به آن ها اشاره شده است می توان به مهارت رهبری، کنترل فرایندها، مهارت های ارتباطی، مهارت های حل مسئله، مهارت تصمیم گیری، توان مذاکره، برنامه ریزی و تدوین استراتژی و قابلیت کار گروهی اشاره نمود. از میان موارد ذکر شده، مهارت های ارتباطی، توان رهبری و قابلیت انجام کارهای گروهی به عنوان مهمترین ویژگی های یک مدیر پروژه شناخته می شوند. با این مهارت ها، مدیر پروژه قادر خواهد بود تا با تدوین دستورالعمل های شفاف و قوانین لازم برای کار تیم پروژه، فعالیت های اجرایی را به بهترین شکل هدایت نماید.
بر این اساس لازم است مدیر پروژه از 8 قابلیت ضروری زیر برخوردار باشد:
- ↔مهارت های ارتباطی که در قالب تبادل اطلاعات بین ذینفعان مختلف پروژه تعریف می گردد. این تبادل اطلاعات برای همگام سازی فرایند طراحی و اجرا بسیار مهم است.
- ↔مهارت های انگیزشی که برای تشویق عوامل کارگاه به منظور دستیابی به اهداف زمانی و هزینه ای پروژه ضروری است. عدم انگیزش پرسنل پروژه به کاهش راندمان اجرا، بروز تنش در کارگاه و تضاد و تعارض میان عملکرد عوامل پروژه منجر می گردد.
- ↔مهارت های تصمیم گیری و حل مسئله که در مرحله اول به شناسایی مشکلات پروژه و سپس به توان ارائه راهکار مناسب برای حل این مشکلات اختصاص می یابد.
- ↔رفع تعارضات و دعاوی که می بایست بجای ایجاد تنش در میان ذینفعان پروژه با رویکردی مثبت صورت پذیرد. توانایی رفع تعارضات و دعاوی در جلوگیری از بروز تاخیرات زمانی در پروژه های ساختمانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
- ↔برون سپاری وظایف به عوامل پروژه یکی از مهارت های لازم برای مدیر پروژه است که از سوی بسیاری از مدیران پروژه نادیده گرفته می شود. دخالت مدیر پروژه در برخی جزییات، اگرچه سبب بهبود انجام برخی فعالیت های کوچک می گردد اما در مجموع مانع از توجه مدیر پروژه به مسائل اصلی پروژه خواهد شد.
- ↔قابلیت هدف گذاری و برنامه ریزی که در قالب تفکیک مراحل پروژه به اهداف قابل اندازه گیری و تدوین برنامه زمان بندی و تخصیص بودجه مورد نیاز برای دستیابی به این اهداف تعریف می گردد.
- ↔توانایی تیم سازی از میان مهندسان توانمندی که تعهد کافی به پروژه و شرکت را دارا بوده و روحیات سازگاری با مدیر پروژه داشته باشند در موفقیت پروژه اثرگذار خواهد بود.
- ↔مهارت مذاکره که به معنای یافتن زمینه های همکاری و مشارکت میان ذینفعان مختلف پروژه است. دارا بودن این مهارت برای رفع معارضین پروژه ها بسیار ضروری می باشد.
پیشنهاد مقاله: تحول مدیریت پروژههای عمرانی با رویکرد EPC و EPCF در ایران
سخن آخر
مدیریت پروژه از برترین سمتهای شغلی در این روزها به حساب میآید و در مطلب فوق در رابطه با اینکه مدیر پروژه کیست، اطلاعاتی کامل ارائه شد. اگر شما هم دوست دارید تا وارد این حرفه شوید، ضروری است تا مهارتهای مربوطه را در خود تقویت کنید.
در این مطلب درمورد مدیر پروژههای عمرانی و مهارتهای لازم و ضروری برای موفقیت پروژهها گفتیم.درصورت نیاز به کمک و مشاوره خوشحال میشویم با تیم مهندسین مشاور آرمان بنای اشراق تماس بگیرید.
پرسش و پاسخ متداول
چرا شغل مدیر پروژه اهمیت دارد؟
زمانی که یک پروژه بهدرستی مدیریت شود، میتواند شانس موفقیت را به میزان قابل توجه افزایش دهد و به پیشرفت برسد. در این حوزه مدیران پروژه نیز وظایف بسیار مهمی را بر عهده دارند که اقدامات و وظایف آنها میتواند سود بسیار خوبی را عاید کل مجموعه کند.
فرقی ندارد که پروژه شما کوچک است یا بزرگ، در هر حال سرمایهای را درگیر کردهاید و یک یا چندین هدف را برای مجموعه خود در نظر گرفتهاید. از این رو موفقیت پروژه شما موجب اعتبار بیشتر مجموعه میشود و افراد بیشتری به شما اعتماد میکنند.
تعیین نقش هر فرد برعهدهی چه کسی است؟
در هر پروژه، هر سازمان و تیمی؛ افراد خاصی وظایف مخصوص به خود را بر عهده میگیرند. وظیفه تعیین نقش هر فرد در یک سازمان و مجموعه به عهده مدیران پروژه است.
کنترل امور اجرایی و پیگیری روند کار چگونه انجام میشود؟
زمانی پروژه یک مجموعه در زمانی معین و با بودجه در دسترس با موفقیت به پایان میرسد که یک مدیر پروژه تمام امور اجرایی آن را بر عهده بگیرد.
زمانی که مدیران پروژه روی تیم نظارت دارند، دید کلی به مجموعه میدهند که در چه مرحله از پیشرفت پروژه قرار دارند و تا چه حد دیگر باید تلاش و انرژی صرف کنند. در صورتی که در وسط راه نیازی به منابع یا تجهیزاتی باشد، مدیر پروژه آنها را پیگیری میکند و تجهیزات را فراهم میکنند.